آموزش ضمیرهای موصولی در آلمانی؛ ساده و کاربردی

ساختن یک جمله‌ی ساده در آلمانی کار نسبتاً آسانی است، اما وقتی بخواهیم جمله را پیچیده‌تر کنیم، نیاز به اضافه کردن جمله‌های وابسته داریم. برای انجام این کار می‌توانیم از ضمایر آلمانی و به خصوص ضمیرهای موصولی آلمانی استفاده کنیم.

 

در ادامه می‌خوانید:

• تعریف ضمیرهای موصولی آلمانی
• ضمیرهای موصولی در آلمانی
  • جدول ضمیرهای موصولی آلمانی
• ۲ گام طلایی برای انتخاب ضمیر موصولی صحیح
• جایگاه فعل در جملات موصولی آلمانی
• ترکیب حروف اضافه با ضمیرهای موصولی
• 10 مثال از کاربرد ضمیرهای موصولی در آلمانی
• پرسش‌های متداول
• سخن پایانی

 

تعریف ضمیرهای موصولی آلمانی

ضمیرهای موصولی کلماتی هستند که دو جمله را به هم متصل می‌کنند. اگر بخواهید یک جمله‌ی اضافی به جمله‌ی اصلی خود بیفزایید، باید آن را با یک ضمیر موصولی مرتبط کنید.

در زبان آلمانی به این جمله‌ی اضافی، جمله‌ی موصولی یا Relativsatz گفته می‌شود.

در زبان انگلیسی، کلماتی مانند that، who و which نمونه‌هایی از ضمیرهای موصولی هستند. این ضمیرها به کلمه‌ای در جمله‌ی قبل اشاره می‌کنند و از تکرار آن جلوگیری می‌کنند:

مثال:
I have a friend who plays tennis.
(من دوستی دارم که تنیس بازی می‌کند.)

در اینجا who به friend اشاره می‌کند.

 

ضمیرهای موصولی در آلمانی

در بیشتر موارد، ضمیرهای موصولی در آلمانی همان حروف تعریف معین هستند: der, die, das. اما انتخاب ضمیر مناسب به اسمی که در جمله‌ی قبلی به آن اشاره می‌شود، بستگی دارد.

مثال:
Der Hund, der schwarz ist. 

(سگی که سیاه است.)

چون Hund (سگ) یک اسم مذکر است، ضمیر موصولی نیز باید مذکر باشد، پس der را تکرار می‌کنیم.

 

جدول ضمیرهای موصولی آلمانی

حالت	مذکر	خنثی	مونث	جمع
فاعلی (Nominativ)	der	das	die	die
مفعولی مستقیم (Akkusativ)	den	das	die	die
مضاف‌الیه (Genitiv)	dessen	dessen	deren	deren
مفعولی غیرمستقیم (Dativ)	dem	dem	der	denen

 

۲ گام طلایی برای انتخاب ضمیر موصولی صحیح

بسیاری از زبان‌آموزان هنگام استفاده از ضمیرهای موصولی آلمانی سردرگم می‌شوند و نمی‌دانند کدام کلمه جدول را انتخاب کنند. برای حل این مشکل، نیازی به حفظ کردن جملات نیست؛ فقط کافیست این دو گام ساده را طی کنید:

گام اول: نگاه به جمله اصلی (Hauptsatz)

ابتدا اسم یا کلمه‌ای که می‌خواهید درباره آن توضیح اضافه دهید را در جمله اصلی پیدا کنید. جنسیت (مذکر، مونث، خنثی) و تعداد (مفرد یا جمع بودن) آن اسم، دقیقاً جنسیت و تعداد ضمیر موصولی شما را تعیین می‌کند.

گام دوم: نگاه به جمله موصولی (Relativsatz)

حالا باید ببینید این کلمه در جمله جدیدی که می‌سازید (جمله موصولی)، چه نقشی دارد؟ آیا فاعل (Nominativ) است؟ مفعول مستقیم (Akkusativ) است یا مفعول غیرمستقیم (Dativ)؟ ترکیب جنسیتِ گام اول و حالتِ دستوریِ گام دوم، شما را به خانه درست در جدول ضمایر موصولی می‌رساند.

 

آیا می‌دانستید که یادگیری از طریق تعامل و توضیحات مدرس، سرعت درک مفاهیم گرامری را چندین برابر افزایش می‌دهد؟ در یک کلاس‌ زبان آلمانی، می‌توانید ساختارهای پیچیده مثل جملات موصولی را در مکالمات واقعی به کار ببرید و بازخورد فوری دریافت کنید. پس اگر می‌خواهید قواعد را بدون سردرگمی یاد بگیرید و در استفاده از آن‌ها ماهر شوید، شرکت در یک کلاس زبان می‌تواند کلید موفقیت شما باشد.

 

جایگاه فعل در جملات موصولی آلمانی

یکی از مهم‌ترین قوانین گرامری که در به‌کارگیری ضمایر موصولی در زبان آلمانی باید به خاطر بسپارید، جایگاه فعل است. جملات موصولی در زبان آلمانی در دسته جملات پیرو (Nebensätze) قرار می‌گیرند. این یعنی فعلِ صرف‌شده همیشه از جایگاه دوم خود خارج شده و دقیقاً در انتهای جمله موصولی قرار می‌گیرد. رعایت نکردن این قانون ساده، یکی از رایج‌ترین اشتباهات زبان‌آموزان در آزمون‌های آلمانی است.

 

ترکیب حروف اضافه با ضمیرهای موصولی

گاهی اوقات فعلی که در جمله موصولی استفاده می‌کنید، نیاز به یک حرف اضافه (Präposition) دارد (مانند mit, für, von و…). در این شرایط، حرف اضافه مستقیماً قبل از ضمیر موصولی قرار می‌گیرد.

نکته کلیدی این است که در این حالت، تعیین داتیو یا آکوزاتیو بودن ضمیر موصولی، دیگر فقط به فعل بستگی ندارد، بلکه مستقیماً توسط آن حرف اضافه تعیین می‌شود.

 

10 مثال از کاربرد ضمیرهای موصولی در آلمانی

جمله آلمانی+ ترجمه فارسی	توضیح نکتۀ گرامری
Die Frau, die singt, ist meine Mutter.  (زنی که می‌خواند، مادر من است.)	Frau اسم مونث است و فاعل جمله‌ی موصولی نیز هست، بنابراین از die استفاده می‌کنیم.
Das ist der Typ, der Gitarre spielt.  (او پسری است که گیتار می‌نوازد.)	Typ (پسر) اسم مذکر است و فاعل جمله‌ی موصولی، پس از der استفاده می‌شود. در جمله‌های موصولی، فعل همیشه در انتهای جمله قرار می‌گیرد.
Das ist der Mann, den ich liebe.  (این مردی است که من دوستش دارم.)	Mann اسم مذکر است، اما این بار مفعول مستقیم جمله است، بنابراین der به den تغییر می‌کند.
Sie ist ein Mensch, dem man nicht helfen kann.  (او فردی است که نمی‌توان به او کمک کرد.)	helfen (کمک کردن) فعلی است که با Dativ به‌کار می‌رود، بنابراین der به dem تغییر می‌کند.
Die Frau, deren Handy ich benutzt habe.  (زنی که تلفن همراهش را استفاده کردم.)	deren برای اسامی مونث و جمع در حالت Genitiv به‌کار می‌رود.
Das sind die Männer, mit denen ich Schach gespielt habe.  (آن‌ها مردانی هستند که با آن‌ها شطرنج بازی کردم.)	mit همیشه Dativ می‌گیرد، بنابراین برای جمع از denen استفاده می‌شود.
Was er uns gesagt hat, war nicht wahr.  (آنچه او به ما گفت، درست نبود.)	اینجا از was به‌جای der, die, das استفاده شده است.
Wer teilnehmen will, soll sich melden.  (هر کسی که می‌خواهد شرکت کند، باید اطلاع دهد.)	wer در ابتدای جمله معمولاً به‌معنای “هر کسی که” است.
Ich möchte irgendwo arbeiten, wo ich kein Auto brauche.  (می‌خواهم جایی کار کنم که به ماشین نیاز نداشته باشم.)
Weißt du, wo wir hingehen müssen?  (می‌دانی کجا باید برویم؟)	در جمله‌های موصولی که با wo (کجا) ساخته می‌شوند، شکل ضمیر تغییر نمی‌کند.

 

پرسش‌های متداول

1️⃣ تفاوت آرتیکل‌های der/die/das با ضمایر موصولی چیست؟
آرتیکل‌ها (حروف تعریف) قبل از یک اسم می‌آیند تا جنسیت و حالت آن را مشخص کنند، اما ضمیرهای موصولی در زبان آلمانی کلماتی هستند که جایگزین اسم می‌شوند تا دو جمله را به هم ربط دهند و از تکرار اسم جلوگیری کنند.

2️⃣ در جملات موصولی آلمانی جایگاه فعل کجاست؟
از آنجایی که جملات موصولی جزو جملات پیرو (Nebensatz) محسوب می‌شوند، فعلِ صرف‌شده همیشه به انتهای جمله منتقل می‌شود. این قانون دقیقاً شبیه به جایگاه فعل در جملات شرطی در آلمانی است؛ یعنی در هر دو حالت، فعل از جایگاه دوم خارج شده و در آخر جمله قرار می‌گیرد.

3️⃣برای اسامی جمع در حالت Dativ از کدام ضمیر موصولی استفاده می‌شود؟
بر اساس جدول ضمایر، برای تمامی اسامی جمع (صرف نظر از جنسیت اصلی آن‌ها) در حالت مفعولی غیرمستقیم یا Dativ، باید از ضمیر موصولی “denen” استفاده کنید.

 

سخن پایانی

همان‌طور که دیدید، ضمیرهای موصولی آن‌قدرها هم ترسناک نیستند! فقط کافی است یاد بگیرید که چگونه آن‌ها را بر اساس حالت دستوری (Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv) تغییر دهید و جای فعل را به‌درستی مشخص کنید.

حالا می‌توانید از این دانش جدید برای تقویت مهارت‌های زبان آلمانی خود استفاده کنید.

 

برای یادگیری سریع‌تر از هرکدام شروع کنید👇

مشاهده همه مدرس‌ها 👈